Çocuklarda şeffaf plak tedavisinin (invisalign first) planlandığı şekilde ilerleyebilmesi için ebeveynlerin en çok dikkat etmesi gereken konulardan biri kullanım düzenidir. Şeffaf plakların gün içinde ortalama 20–22 saat takılması, dişlerin planlanan hareketleri gerçekleştirebilmesi açısından önem taşır. Bu nedenle çocuğun plakları gereksiz yere çıkarmaması, yemek ve diş fırçalama sonrasında yeniden takmayı unutmaması takip edilmelidir. Özellikle küçük yaş grubunda çocukların plak kullanım süresini kendi başına düzenli biçimde takip etmesi her zaman kolay olmayabilir. Ebeveynin bu süreci baskı oluşturmadan kontrol etmesi, günlük rutine uygun bir alışkanlık geliştirilmesine yardımcı olabilir. Plakların yalnızca önerilen şekilde kullanılması kadar, tedaviyi takip eden ortodontistin belirlediği plak değişim günlerine ve kontrol randevularına uyulması da önemlidir.
Ebeveynlerin dikkat etmesi gereken bir diğer nokta ağız hijyeni ve plakların fiziksel durumudur. Plaklar yemek sırasında çıkarıldığı için çocuk yemek sonrasında dişlerini temizlemeden plaklarını yeniden taktığında yiyecek artıklarının diş yüzeyinde ve plak içerisinde kalması mümkün olabilir. Bu nedenle dişlerin düzenli fırçalanması ve plakların temiz tutulması tedavi sürecinin önemli bir parçasıdır. Ayrıca plak üzerinde çatlak, kırık, şekil değişikliği veya dişlere tam oturmama gibi bir durum fark edilirse çocuk plağı kendi başına düzeltmeye çalışmamalıdır. Tedavi süresince çocukların büyüme-gelişimi, dişlerin sürmesi ve mevcut diş hareketleri düzenli kontrollerle takip edildiğinden ebeveynlerin randevuları aksatmaması da tedavi planının gerektiğinde güncellenebilmesi açısından önemlidir.
Çocuklarda Şeffaf Plakların Temizliği Nasıl Yapılmalıdır?
Çocuklarda kullanılan şeffaf plakların düzenli temizlenmesi hem plak yüzeyinde birikim oluşmasını azaltmak hem de ağız hijyenini desteklemek açısından önemlidir. Plakları temizlemek için sabah ve akşam ılık su ile yumuşak bir diş fırçası kullanılarak fırçalanması önerilmektedir. Temizlik sırasında plağın iç ve dış yüzeyleri nazik hareketlerle fırçalanabilir. Sert kıllı fırçaların veya aşındırıcı temizlik ürünlerinin kullanılması plak yüzeyinde çizikler oluşturabileceği için tercih edilmemelidir. Plak yüzeyinin zarar görmesi hem şeffaf görünümün azalmasına hem de yüzeyde birikimlerin daha kolay tutunmasına neden olabilir. Plakların sıcak suyla temizlenmesi uygun değildir çünkü yüksek sıcaklık materyalin şeklini etkileyebilir.
Şeffaf Plak Kaybolur veya Kırılırsa Ne Yapılmalıdır?
Şeffaf plaklardan biri kaybolduğunda veya kullanılamayacak şekilde kırıldığında ebeveynlerin kendi başına bir sonraki plağa geçmesi doğru değildir. Böyle bir durumda bir önceki plağın yeniden takılması ve ardından ortodontistin bilgilendirilmesi gerekir. Bunun amacı dişlerin tedavi planından uzaklaşmasını sınırlamak ve nasıl devam edileceğinin değerlendirme sonrasında belirlenmesini sağlamaktır. Yeni bir plak setinin hazırlanması veya mevcut tedavi sıralamasında farklı bir düzenleme yapılması gerekip gerekmediğine ortodontist karar verir.
Kırılmış bir plağın kullanılmaya devam edilip edilemeyeceği de hasarın yerine ve boyutuna bağlıdır. Plağın keskin bir kenar oluşturması, dişlere tam oturmaması veya belirgin şekilde şeklinin bozulması durumunda çocuk plağı zorlayarak takmamalı ve evde kesme ya da şekillendirme gibi müdahaleler yapılmamalıdır. Benzer şekilde kayıp plağın yerine doğrudan daha ileri numaralı bir plağın kullanılması da planlanan diş hareketlerinin sırasını bozabilir. Bu tür durumların önlenmesinde plakların kullanılmadığı her an koruyucu kutuda saklanması oldukça önemlidir. Özellikle okul, seyahat veya sosyal etkinlikler sırasında çocuğun plak kutusunu yanında taşıması, kayıp ve kırılma riskinin azaltılmasına yardımcı olabilir.
